Renovaties Grebbelinie Bezoekerscentrum

Het Grebbelinie Bezoekerscentrum vertelt sinds juli 2017 het verhaal van tweehonderd jaar militaire geschiedenis in de Gelderse Vallei. Ruim 85.000 mensen hebben het centrum inmiddels bezocht en vele honderden families namen het verhaal van de opa, oom of vader mee, die in de linie gevochten had. Na bijna 10 jaar werd het tijd om groot onderhoud te doen aan met name het museale deel van het centrum, daarom gaat het expositiegedeelte dicht van maandag 29 juni t/m vrijdag 10 juli. De Grebbelinie Wandeltocht van zaterdag 4 juli en de open rondleiding van zondag 5 juli gaan gewoon door.

Grebbelinie Bezoekerscentrum met daktuin die vooral bestaat uit sedum. Deze vetplant vormt een fraaie en onderhoudsarme bodembedekker op het platte dak.

Lekkages

Met de renovaties wil eigenaar Staatsbosbeheer o.a. een einde maken aan lekkages die in de afgelopen jaren regelmatig voorkwamen. De oorzaak werd met name gevonden in de naden van het dakterras. Dit bleef lang onzichtbaar omdat deze gedeeltelijk onder de sedum-daktuin verborgen waren.  De laag planten wordt t.b.v. de werkzaamheden tijdelijk verwijderd. Later worden de plaggen zo goed mogelijk teruggelegd.

Ramen

Een belangrijk onderdeel van de renovaties vormen de ramen van de expositie. In de afgelopen jaren zijn 2 grote ruiten gebarsten; deze worden vervangen. Het betekent meteen een geschikt moment om verbeteringen aan te brengen aan de constructie van de ramen. Vanuit het bezoekerscentrum hoopt men dat daarmee de isolerende en zonwerende werking verbetert. Het zou (iets) lagere energiekosten kunnen opleveren en wat prettiger temperaturen in de zomer. Of deze wens bewaarheid wordt kunnen bezoekers zelf ontdekken als de deuren van het centrum weer openen op zaterdag 11 juli. Daarmee zou de expositie precies voor de grote vakantie weer geopend zijn voor publiek.

Museumwinkel, open rondleiding en wandeltocht

Hoewel het museale deel van het bezoekerscentrum bijna twee weken echt gesloten is, zijn er ook een paar belangrijke uitzonderingen. In het weekend van 4 en 5 juli liggen de werkzaamheden even stil. Daardoor kan de Grebbelinie Wandeltocht van zaterdag 4 juli gewoon doorgang vinden. De museumwinkel is dan opengesteld als startplek voor de wandelingen van 10,15, 30 en 40 km. Meer over deze wandeltocht is te vinden op de website van de SRVV . Op zondag 5 juli is de maandelijkse open rondleiding die start om 14.00 uur. Ook deze rondleiding gaat door. De vaste expositie is dan niet open, maar de deelnemers aan de rondleiding kunnen wel de nieuwe wisselexpositie bekijken op de begane grond. Deze handelt over de Duitse periode van de Grebbelinie, die toen deel uitmaakte van de 'Pantherstellung'.

Restaurant Grebbelounge

Omdat de renovaties vooral de expositie van het museale deel betreffen, verwacht 'de Grebbelounge' dat de hinder voor haar gasten enigszins binnen de perken blijft. Het restaurant blijft naar verluidt open, al zal (een deel van) het terras op sommige dagen gesloten moeten worden, wanneer ramen worden geplaatst of gewisseld met een hijskraan. Met bestaande reserveringen is al rekening gehouden. Zonder tegenbericht van het restaurant kunnen deze ongewijzigd doorgang vinden. Voor openingstijden van het restaurant wordt hier verwezen naar de website van de Grebbelounge.

Het Grebbelinie Bezoekerscentrum in Renswoude

Te zien in ‘Het Verhaal van Nederland’: de Grebbelinie!

De NTR is gestart met een nieuwe serie over Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Na het verhaal van Oranje-Nassau en Amsterdam wordt in deze afleveringen de Tweede Wereldoorlog belicht. In deel 2 is aandacht voor de verdediging van Nederland in de Grebbelinie. Wat relatief weinig mensen weten is dat dit militaire landschap voor een belangrijk deel bewaard is gebleven. In het Grebbelinie Bezoekerscentrum in Renswoude wordt dit verhaal verzameld en doorgegeven. In het verhaal van Nederland komt de laatste periode van de oorlog in deel 6 aan bod. In het Grebbelinie Bezoekerscentrum wordt hier aandacht aan gegeven in de wisselexpositie over de Pantherstellung die de grens vormde tussen bezet en bevrijd Nederland.

Een landschap vol familieverhalen

De expositie startte in 2017 vooral tweedimensionaal met film en een fraaie landschapstafel. Families van militairen brachten in de daarop volgende jaren objecten mee, van hun (groot)vaders die de strijd in 1940 zelf meemaakten. Daardoor wordt het steeds meer een centrum waar verhalen van, door en voor bezoekers worden doorgegeven. Aan elk document, uniformstuk, wapen en onderscheidingsteken kleeft een persoonlijk verhaal. Middels persoonlijke introducties en vitrineteksten wordt de achtergrondinformatie gedeeld. Sinds dit jaar naast Nederlands ook in het Engels en Duits middels QR-codes. Jaarlijks helpt het bezoekerscentrum tientallen families met onderzoek naar het militaire familieverhaal.

Vijf dagen

De titel van deel 2 luidt: 'Vijf dagen'. Dichter J.C. Bloem schreef erover: "Vijf dagen – en de vrijheid ging verloren. Vijf jaren – en eerst toen werd zij herboren". Hoewel het Nederlandse leger de strijd in het grootste deel van Nederland moest staken na vijf dagen, waren de gevolgen voor de militairen die het meemaakten vaak groot. Talloze families vertelden in het Grebbelinie Bezoekerscentrum hoe hun (groot)vaders getraumatiseerd terug kwamen uit de oorlog en de gebeurtenissen een leven lang meetorsten. Ook de dorpen en steden langs de Grebbelinie kwamen niet ongeschonden uit de oorlog. In het bezoekerscentrum wordt in de filmzaal getoond wat de gevolgen waren van die enkele dagen strijd. De centra van Scherpenzeel en Rhenen waren grotendeels verwoest, duizenden mensen moesten na de meidagen zoeken naar een tijdelijke woning, of verbleven lange tijd bij familie.

De Grebbelinie werd in 2011 een Rijksmonument. Op 18 april van dat jaar werd dit formeel bekrachtigd in het Fort aan de Buursteeg, waar zes jaar later een bezoekerscentrum verrees. (foto Geo van Geffen)

De Grebbelinie: een militair openluchtmuseum

Het bezoekerscentrum is gelegen in het grootste (aarden) fort van de Grebbelinie: het Fort aan de Buursteeg. Bezoekers kunnen het bezoek dus combineren met een wandeling van 2,5 km langs grachten, aarden wallen, bunkers en betonnen kazematten. Wandelkaarten zijn verkrijgbaar aan de balie van het centrum. Het vormt tevens een mooie uitvalsbasis voor korte en lange fietstochten. In de museumwinkel worden fiets- en wandelgidsen verkocht en er liggen diverse fietsbrochures die leiden langs de forten, tankgrachten, bunkers en oorlogsmonumenten.

De uitzendingen over het verhaal van Nederland zijn te zien op NPO 1, op woensdag 1 april werd deel 2 om 20.30 uur uitgezonden: 'VIJF DAGEN'. De uitzendingen zijn terug te zien via de website hetverhaalvannederland.ntr.nl

Op iedere eerste zondag van de maand zijn er open rondleidingen die starten om 14.00 uur. Reserveren kan hier.... Daarnaast is een restaurant (de Grebbelounge) in het gebouw gevestigd met een fraai terras met uitzicht over het Fort aan de Buursteeg.

Voor kinderen zijn er speurtochten in zowel expositie als het Fort aan de Buursteeg. Middels de speuropdrachten worden kinderen uitgedaagd om bunkers en voorwerpen goed te onderzoeken.